Strefa wolnego handlu - czym jest i po co?

Czym jest strefa wolnego handlu? Jaka jest jej definicja? Jak ma się do unii celnej – co jest wyższym, a co niższym stadium integracji? Na te i inne pytania odpowiadamy w najnowszym wpisie blogowym!

Strefa wolnego handlu – definicja

Strefa wolnego handlu – definicja, pochodząca z internetowego wydania encyklopedii PWN, to: połączenie terytoriów kilku państw w jeden obszar celny. Nieco rozwijając i pogłębiając ten temat można napisać, że strefa wolnego handlu to rodzaj współpracy gospodarczej, a zarazem obszar, na którym zniesiono cło i inne opłaty na wszystkie lub niektóre towary.

Strefa wolnego handlu – przykłady 

Na obszarach różnych państw lub wspólnot występują strefy wolnego handlu. Jakie przykłady stref można wymienić? Pierwszym jest Latynoamerykańskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, czyli Latin American Free Trade Association (w skrócie LAFTA). Zostało utworzone w 1960 roku i zrzesza 11 państw Ameryki Łacińskiej. Kolejna inicjatywa to North American Free Trade Agreement, w skrócie NAFTA. Ten Północnoamerykański Układ o Wolnym Handlu został utworzony w 1992 roku, ale porozumienie pomiędzy krajami – USA, Kanadą i Meksykiem – weszło w życie w 1994 roku. 

Przykładem strefy wolnego handlu jest też Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (European Free Trade Association Wymowa w skrócie EFTA). Obecne państwa członkowskie tej organizacji to Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. Ostatnim przykładem, jaki przywołamy w tym artykule, jest Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu – w skrócie CEFTA. Co ciekawe jednym z sygnatariuszy porozumienia – obok Czechosłowacji i Węgier – była Polska. Skład ten zmieniał się na przestrzeni lat m.in. dlatego, że kraje należące do CEFTA po przystąpieniu do Unii Europejskiej przestawały być stroną tego układu. 

Strefa wolnego handlu Unii Europejskiej

Na terenie państw należących do Unii Europejskiej także zawiązana została strefa wolnego handlu – nastąpiło to w 1958 roku. Początkowo do tej strefy należały wszystkie państwa EWG, a później UE.

Unia celna a strefa wolnego handlu

W tym miejscu warto wyjaśnić, jak unia celna ma się do strefy wolnego handlu. W kontekście strefy Unii Europejskiej (a wcześniej EWG) strefa wolnego handlu została zastąpiona silniejszą integracją ekonomiczną. O czym mowa? Właśnie o unii celnej, która od 1968 roku działa aż do dziś. Unia celna ro porozumienie pomiędzy krajami członkowskimi, które znosi cła i inne taryfy, a także ograniczenia ilościowe w transakcjach pomiędzy tymi państwami. Ponadto unia celna to też jednolite przepisy, które wprowadzają wspólną zewnętrzną politykę handlową wobec niezrzeszonych we wspólnocie państw (m.in. wspólną taryfę celną dla produktów sprowadzanych z państw trzecich). To odróżnia unię celną od strefy wolnego handlu – wspólna polityka wobec państw trzecich. 

Transatlantycka strefa wolnego handlu

Transatlantycka strefa wolnego handlu

Warto przywołać jeszcze jeden przykład strefy wolnego handlu – mianowicie Transatlantycką strefę wolnego handlu, formalnie nazywaną Transatlantyckim Partnerstwem w dziedzinie Handlu i Inwestycji (TTIP, czyli Transatlantic Trade and Investment Partnership). Projekt ten, zakładający utworzenie strefy wolnego handlu pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską, budzi wiele emocji i kontrowersji. Kolejni przywódcy przywracają go do życia (Barack Obama) lub z niego rezygnują (Donald Trump). Nie jest do końca wiadome, jak na TTIP zapatruje się Joe Biden. 

Na braku porozumienia i ograniczeniach w handlu międzynarodowym zyskują inne kraje – np. Chiny. W 2020 roku unijny eksport do Chin wzrósł o nieco ponad 2%, zaś import z Chin o 5,6%. Na europejski rynek trafił sprzęt medyczny, maseczki, kombinezony antywirusowe, fartuchy ochronne, respiratory i wiele innych produktów, zaś Chiny chętnie importowały z krajów europejskich części samochodowe oraz dobra luksusowe.

Similar Posts

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *